بوی عیدی در بازار کتاب




۱۹ام اسفند ۱۳۹۶ ماشین و خودرو

گزارش «شروع» از ایده های نوروزی برای رونق کتاب فروشی ها

گروه فرهنگ؛در روزهايي که مردم به دنبال کارهاي آخر سال هستند، بازار کتاب در حالي که نمي‌خواهد از رونق بيافتد، برنامه‌هاي زيادي را براي نوروز تدارک ديده است.

معمولا در ايام آخر سال ناشران با تخفيف‌هاي ويژه سعي دارند دست کم براي مدت زماني کوتاه بازار را از رکود خارج کنند. اين تخفيف‌ها معمولا به شکلي در نظر گرفته مي‌شود که مخاطبان را براي خريد عيدانه کتاب ترغيب کند. يکي از ناشراني که رقم نسبتا بالايي را براي تخفيف عيدانه خود در نظر گرفت، نشر ثالث است. مسئولان اين نشر علت در نظر گرفتن اين تخفيف را با رقم ۴۱ درصد، نزديک بودن عيد و آخر سال و مشکلات مربوط به کاغذ عنوان کرده‌اند. صادق وفايي در مهر نوشته است: دست اندرکاران مشغول در اين نشر مي‌گويند اين روزها کاغذ گران شده، قيمت کتاب بالا رفته و قدرت خريد مردم پايين آمده است. تخفيف موردنظر هم فقط مربوط به کتاب‌هايي مي‌شود که توسط ثالث چاپ شده‌اند و مدت آن هم از دوم تا نهم اسفند بوده است. اين رويکرد باعث مي‌شود پخشي‌هايي هم که از اين ناشر خريد مي‌کنند، خريد ۴ تا ۶ ماهه خود را در اين بازه زماني داشته باشند. بنابراين شرکت‌هاي پخش کتاب هم، آثار مورد نظر خود را با همين درصد تخفيف از اين ناشر خريداري کردند.

به تعبير مديران نشر ثالث، اين تخفيف شايد موجب ضرر باشد ولي به علت نقدينگي و خريد کاغذ امري اجتناب ناپذير است. چنين کاري در چنين مقطعي از سال، باعث گردش حساب و خالي شدن انبارهاي کتاب مي‌شود؛ خالي نشدن انبار يکي از مشکلات و علل چاپ نکردن آثار جديد است.

اما نکته جالب درباره اين تخفيف اين است که مخاطبان، بيشتر مشغول خريد کتاب‌هاي گران قيمت مي‌شوند. به‌عنوان مثال در ميان کتاب‌هاي نشر ثالث بيشترين اقبال در اين دوره از تخفيف‌هاي نوروزي به کتاب‌هاي ترجمه شده توسط بيژن اشتري بوده است. دوره و مجموعه کتاب‌هاي تاريخي که اين مترجم ترجمه و نشر ثالث چاپ کرده حدودا ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان قيمت دارند که با در نظر گرفتن تخفيف مورد نظر، اين روزها با قيمت حدود ۳۰۰ هزار تومان به فروش رفتند.

خريدهاي اينترنتي

به گزارش هنرآنلاین، از طرف ديگر مسئولان انتشارات نگاه هم در آستانه عيد امسال، تخفيف ۳۳ درصدي را براي همه کتاب‌هايشان در نظر گرفتند. البته اين تخفيف شرطي دارد و آن خريد اينترنتي از سايت اين ناشر است. يعني تخفيف مورد اشاره فقط براي خريد اينترنتي است و اگر مخاطبي قصد خريد حضوري را هم از فروشگاه اين ناشر داشته باشد بايد ثبت سفارش خود را به صورت اينترنتي انجام بدهد.

اين ناشر روزهاي پاياني سال گذشته، تخفيف ۴۱ درصدي را در نظر گرفته بود که اين رقم امسال ۳۳ درصد شده و در کنارش پست سفارشي رايگان به شهرستان‌ها هم در نظر گرفته شده است. مسئولان اين نشر در پاسخ به علت اين طرح مي‌گويند قصد دارند امکاني را براي مخاطبان شهرستاني خود فراهم کنند تا ناچار به سفر به تهران نباشند. بنابراين طرح تخفيف آستانه عيد نگاه به صورت اينترنتي همراه با پست براي شهرستان‌ها خواهد بود.

پرسش درباره چرايي اين طرح به اين پاسخ مي‌رسد که «ما در طول سال تخفيف‌هاي مختلفي را در نظر گرفتيم؛ تخفيف‌هايي مانند روز مادر، روز پدر، تخفيف‌هاي سه شنبه و … . ما انتشاراتي نيستيم که در طول سال تخفيف نداشته باشيم و فقط پايان سال به اين کار رو بياوريم. به هر حال اين تخفيف‌ها در پايان سال، براي حمايت و همراهي کردن با مخاطبان براي کتاب عيدي دادن است.»

يک راه حل و ترفند

يکي ديگر از ناشران و کتابفروشاني که براي ايام نزديک عيد نوروز ، تخفيف در نظر گرفته، نشر چشمه است که جشنواره اينترنتي تخفيف‌هايش همچنان برقرار است. طرح اين ناشر نيز مربوط به خريد اينترنتي کتاب‌هاي چاپ شده توسط آن است و رقم تخفيف ۲۵ درصدي براي آن در نظر گرفته شده است.

مسئولان اين نشر در پاسخ به دليل اجراي اين طرح مي‌گويند: خريد شب عيد به طور معمول متقاضي‌هاي زيادي دارد و مخاطبان مي‌خواهند کتاب بخرند تا بخوانند يا عيدي بدهند. عده زيادي از مخاطبان ما در شهرستان‌ها هستند و اگر طرح تخفيف نزديک عيد فقط به کتابفروشي‌هاي چشمه محدود شود، ناچار به سفر به تهران اند. بنابراين خواستيم تا اين خريد براي همه آسان باشد.

مطالعه و بررسي اظهارات ناشران و گزارش پيش‌رو نشان مي‌دهد، در نظر گرفتن تخفيف هميشه به علت باقي ماندن محصول در انبار و تلاش براي رد کردن آن به دست مشتري نيست. تخفيف در بازار کتاب کشور که به طور کلي و عمومي، راکد و نامناسب توصيف مي‌شود، يک راه حل و ترفند است که همان طور که ابتداي گزارش مطرح شد، بسته به سياست ناشران و کتابفروشان در نظر گرفته و اعمال مي‌شود.

دولت چه مي‌کند؟

در کنار اين‌که خانواده‌ها، مدارس و کتابداران کتابخانه‌ها، از عوامل موثر در ترويج فرهنگ مطالعه و کتابخواني به شمار مي‌روند، برگزاري مسابقات و جشنواره‌ها و نمايشگاه‌ها نيز به اين امر کمک خواهد کرد. جوايز اين مسابقات اغلب در سطح ملي و استاني؛ جوايز ادبي، کتاب، و نيز اعطاي بن‌هاي کتاب بوده است.

از اين رو کتابخانه‌هاي عمومي‌در صورت برخورداري از کتاب‌هاي مناسب سعي در برگزاري مسابقاتي در راستاي جا انداختن فرهنگ کتابخواني مي‌کنند. لزوم اين امر از آنجا احساس مي‌شود که از مشکلات کتابخانه‌هاي عمومي‌که متقاضيان جواني دارند و مي‌توانند در رشد آن‌ها سهيم باشند نداشتن فعاليت‌هاي جانبي است. نقش دولت و رسانه‌هاي گروهي نيز در اين نوع فرهنگ‌سازي بيش از هر ارگان ديگري است. توسعه فرهنگ مطالعه و کتابخواني، گرچه عزمي‌همگاني مي‌طلبد ولي سهم دولت در اين فرهنگ‌سازي بسيار مهم است. چرا که با در اختيار داشتن امکانات رسانه‌اي و تبليغاتي فراوان مي‌تواند فرهنگي را جا بيندازد و مسلط کند. اين در حالي است که تلاش‌هايي که در اين راستا صورت گرفته، بسيار شتاب‌زده بوده و از تاثيرگذاري زيادي برخوردار نبوده است.


مطالب پیشنهادی