خروج از رادار پرواز یا فرسودگی؟!




۱ام اسفند ۱۳۹۶ ماشین و خودرو

به گزارش « اخبار خودرو » ، هنوز داغ پلاسکو و جان باختن دریانوردان در سانحه نفتکش سانچی از قلب‌ها رخت برنبسته بود که شنیدن خبر هولناک دیگری حال و روز کشور را تیره و تار کرد.

یک فروند هواپیمای ای‌تی‌آر مسیر تهران – یاسوج، متعلق به شرکت هواپیمایی آسمان براثر نقص فنی با کوه دنا برخورد کرد و ۶۵سرنشین آن که متشکل از ۵۹مسافر و ۶خدمه پروازی بودند، متاسفانه جان خود را از دست دادند. از آنجا که از ابعاد فنی و کارشناسی ماجرا خبر مشخصی در دست نیست، در این گزارش به روایت سانحه و گمانه‌زنی‌های پس از آن خواهیم پرداخت. گفتنی است، به دلیل عدم قطعیت نظرات کارشناسان و بنا به درخواست ایشان، نام آنان در این گزارش ذکر نمی‌شود.

 هواپیمای ای‌تی‌آر مسیر تهران - یاسوج

هواپیمای ای‌تی‌آر مسیر تهران – یاسوج

۲۳روز قبل از حادثه

هواپیمای ای‌تی‌آر سقوط کرده شرکت آسمان اوایل ماه جاری نیز به دلیل نقص فنی یکی از پروازهای خود را نیمه تمام گذاشته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد در ۵بهمن‌ماه امسال پرواز شماره ۳۷۰۴ شرکت هواپیمایی آسمان که با همین مدل از هواپیما انجام می‌شده، پس از بلند شدن از فرودگاه مهرآباد در میانه راه با نقص فنی یکی از موتورها مواجه می‌شود و بار دیگر به تهران بازمی‌گردد. این هواپیما پس از برطرف شدن نقص فنی بار دیگر پرواز می‌کند و به عملیات خود ادامه می‌دهد.

روز حادثه و روایت مردم محلی

هواپیمای مسافربری تهران – یاسوج که حوالی ساعت ۸ صبح روز یک‌شنبه از فرودگاه خارج و پس از ۵۰دقیقه از صفحه رادار محو شد، با ۶۶سرنشین در منطقه سمیرم اصفهان سقوط کرد. دقایقی بعد، روابط عمومی هواپیمایی آسمان با عرض تسلیت در پی این حادثه گفت: «این هواپیما ۶۰مسافر و ۶تیم پرواز داشت که متاسفانه طی این حادثه تمامی سرنشینان آن ازجمله ۵۹ بزرگ‌سال و یک کودک و همچنین یک خلبان، یک کمک‌خلبان، دو مهماندار و دو پرسنل امنیت پرواز جان باختند.»

به گزارش حاضران در نزدیکی محل سقوط هواپیمای تهران – یاسوج، صبح روز گذشته طوفان شدیدی در حال وزیدن بوده و آنقدر صدای باد زیاد بوده که کسی صدای انفجار یا سقوط نشنیده است. گفته می‌شود دانش‌آموزان یکی از مدارس روستای بارند که نزدیک کوه‌های تُل‌محمد است، هواپیمایی را در حال پرواز در ارتفاع بسیار پایین دیده‌اند.

تکرار دوباره سانحه برای خلبان

هواپیمای ای‌تی‌آر آسمان که کمتر از یک ماه پیش به دلیل نقص فنی مجبور شده بود سفر خود را نیمه کاره تمام کند، در سال ۱۳۹۲ نیز با مشکلی فنی مواجه شده بود. نکته جالب توجه ماجرا اینجاست که حجت‌الله فولاد، خلبان هواپیمای سقوط کرده در روز گذشته، در سال ۱۳۹۲ مانع از فوت ۶۰مسافر همین هواپیما شده بود.

مسافر خوش‌شانس!

ساعاتی پس از حادثه سقوط هواپیما، تصویری از بلیت یکی از مسافران پرواز تهران – یاسوج در سطح اینترنت دست به دست می‌شد؛ مسافری خوش‌شانس که گویا از پرواز جا مانده بود. فرهاد آرامش‌نیا، مسافر جامانده از پرواز اعلام کرده: «خدا خیلی به من لطف کرده ولی با تمام وجودم برای عزیزان از دست رفته غمگینم.»

سابقه ایمنی هواپیمای سقوط کرده

طبق اطلاعات وب سایت «شبکه ایمنی هواپیمایی»، هواپیمای مدل ای تی آر-۷۲ سابقه ۲۴سانحه با مجموع ۳۳۲تلفات داشته است. نرخ بازماندگان سانحه این مدل هواپیما، ۲۸درصد از مجموع سوانح بوده است.

آمار پایگاه اینترنتی «پلین‌اسپاترز» نشان می‌دهد هواپیمای ای‌تی‌آر ۷۲ با کد EP-ATX ثبت شده در تولوز فرانسه تولید شده بود و عمر آن ۱۹سال و ۳ماه بود و شرکت هواپیمایی آسمان آن را در دسامبر سال ۲۰۰۷ تحویل گرفته بود. طبق آمار این سایت، شرکت هواپیمایی آسمان یک فروند دیگر هواپیمای ای‌تی‌آر ۷۲ با کد F-OIRB در اختیار دارد که در دسامبر سال ۲۰۰۰تحویل گرفته است.

پایگاه آمار فلایت «رادار۲۴» نشان می‌دهد شرکت هواپیمایی آسمان ۶فروند ای‌تی‌آر ۷۲ دارد که همگی هواپیماهای قدیمی هستند که تنها با سامانه رادار MLAT مکان‌یابی می‌شوند، هواپیمای ای‌تی‌آر ۷۲ از خانواده هواپیمای مسافربری و باری دو موتوره توربوپراپ است که توسط شرکت «آویونز دو ترانسپورت رجیونال» (ای‌تی‌آر) طراحی و تولید شده است و برای پروازهای منطقه‌ای کوتاه برد استفاده می‌شود. مقر شرکت ای‌تی‌آر در تولوز فرانسه بوده و جوینت‌ونچر میان شرکت‌های EADS و Finmeccanica است.

وزیر راه مسئول تهیه گزارش

با دستور رئیس‌جمهور و براساس قانون سازمان هواپیمایی کشوری، وزیر راه‌وشهرسازی ماموریت یافت تا با حضور و تشکیل ستاد بررسی سانحه در این سازمان، ضمن مدیریت، پیگیری و انجام هماهنگی‌های لازم جهت خدمات امدادی، علل حادثه سقوط هواپیمای شرکت آسمان را سریعا گزارش کند.

دقایقی بیشتر طول نکشید تا وزارت راه و شهرسازی خبر داد که ستاد بحران بررسی ابعاد حادثه سقوط هواپیما با حضور وزیر راه‌وشهرسازی درحال برگزاری است.

تکذیب برجامی بودن هواپیما

دقایقی پس از سقوط هواپیما، خبری مبنی بر برجامی بودن هواپیمای سقوط کرده در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شد.

در همین رابطه، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی اعلام کرد: «شرکت آسمان از چند سال قبل ۵فروند هواپیمای ای‌تی‌آر ۷۲ را به صورت نو خریداری کرده بود که از ابتدا در ناوگان این شرکت فعالیت می‌کردند.» مقصود اسعدی سامانی تصریح کرد: «این هواپیما ارتباطی با قرارداد خرید ای‌تی‌آرهای برجامی ندارد.»

عمر هواپیمای سقوط کرده

رئیس سازمان هواپیمایی کشور با بیان این‌که هواپیمای سقوط کرده در سال ۱۹۹۳ ساخته شده بود، گفت: «نمی‌توان برای هیچ هواپیمایی عمر تعیین کرد.»

علی عابدزاده با اعلام خبر فوق اظهار کرد: «دستگاه ناوبری نصب‌شده روی این هواپیما مدرن بود و این درست نیست که مسائل قبل و نقص‌های این هواپیما در سال‌های قبل را به سقوط امروز آن ربط دهیم.» وی تصریح کرد: «عمر هواپیما به تعداد و ساعت پرواز بستگی دارد، بنابراین این موضوع تقریبی است و نمی‌توان گفت هواپیمایی که سقوط کرده فرسوده بوده است.»

اظهارنظر کارشناس غربی

از آنجا که خبر سقوط هواپیما به سرعت در رسانه‌های بین‌المللی بازتاب یافت، دقایقی پس از حادثه، یک کارشناس ایمنی پرواز در گفت‌و‌گو با شبکه الجزیره به ارزیابی علت احتمالی سقوط هواپیمای ای‌تی‌آر آسمان پرداخت.

دیوید لیرمونت، متخصص ایمنی پرواز و خلبان سابق از لندن به شبکه الجزیره گفت: «وضعیت جوی در کوهستانی که این هواپیما سقوط کرده، بسیار بد است. به‌نظر می‌رسد این هواپیما در حال کم کردن ارتفاع به‌سوی مقصد بوده است و در موقعیت اشتباهی قرار داشته و به کوه برخورد کرده است.» وی در ادامه افزود: «اساسا این مساله ناشی از اشتباه ناوبری است و هواپیمایی که به کوهستان پوشیده از ابر برخورد می‌کند، مانند کشتی است که به صخره برخورد می‌کند.»

به گفته لیرمونت، هواپیمایی که سقوط کرده، مدلی بوده که به خوبی امتحانش را پس داده اما این شرکت هواپیمایی با سوانح هوایی در ایران بیگانه نبوده است. شرکت هواپیمایی آسمان پروازهای زیادی در مناطقی که پرواز در آن‌ها دشوار است، انجام می‌دهد و به همین دلیل در معرض ریسک بیشتری قرار می‌گیرد.

مروری بر یک مستند

یک کارشناس صنعت هواپیمایی در گفت‌وگو با خبرنگار «پروفسور استون» گفت: «در ارتباط با سقوط این هواپیما می‌گویند که «از رادار خارج شده» اما من می‌گویم این هواپیما ۲۰سال است «از رده خارج شده!».

هفته گذشته در شبکه ۴ صداوسیما مستندی درمورد سوانح ای‌تی‌آر در دهه ۹۰ آمریکا پخش می‌شد که در آن به عدم توانایی کنترل هواپیما توسط خلبان به علت یخ‌زدگی قسمت‌های متحرک بال، به‌عنوان علت نهایی سوانح اشاره می‌شد.

در ادامه این مستند آمده بود این شرکت برای رفع این نقص اقداماتی را انجام داده است که به‌نظر می‌رسد شامل حال هواپیماهای خریداری‌شده توسط ایران نبوده است. البته این موضوع ارتباطی با شرکت سازنده ندارد و تیم فنی شرکت هواپیمایی باید به آن دقت داشته باشند.»

وی در پاسخ به این پرسش که چرا در همان دقایق اولیه بالگرد نجات وارد عمل نشد، گفت: «منطقه‌ای که هواپیما در آنجا سقوط کرده کوهستانی است و دارای پستی و بلندی‌های بسیاری است، به همین دلیل بالگرد نمی‌تواند به سادگی وارد عملیات شود زیرا جان چند نفر دیگر را هم به خطر می‌اندازد.»



مطالب پیشنهادی