فقدان سالن عامل شکست تجاری تئاتر




۹ام بهمن ۱۳۹۶ ماشین و خودرو

نمايش موزيکال «پيانيستولوژي» دومين کار گروه تئاتر «پستو» از شهر مشهد است که به جشنواره تئاتر فجر راه پيدا کرده است.

سال گذشته محمد نيازي (کارگردان) و گروهش با «يتيم‌خانه فونيکس» به جشنواره‌امده بودند که در بخش‌هاي زيادي هم کانديدا شده و جوايزي دريافت کردند. «پيانيستولوژي» براساس متني از سهند خيرآبادي در اين دوره از جشنواره در بخش مسابقه تئاتر ايران رقابت مي‌کند.

اين کارگردان ئاتر درباره وضعيت تئاتر در شهرستان‌ها مي‌گويد :من از سال ۹۱ دارم به صورت حرفه‌اي روي مقوله اپرا کار مي‌کنم و «پيانيستولوژي» پنجمين تجربه من است. گروه ما ۳۷ نفره و متشکل از خانم‌ها و آقايان است و تاکنون نمايش‌هاي موزيکال آرايشگر، يتيم‌خانه فونيکس، اپراي رستم و اسفنديار، راز روزبه و پيانيستولوژي را روي صحنه برده‌ايم. دارم سعي مي‌کنم کار به کار تجربياتم را بيشتر کرده و گونه‌هاي جديدي را در کار موزيکال تجربه کنم و خب فکر مي‌کنم پيانيستولوژي نسبت به کارهاي قبلي‌ام گونه متفاوت‌تري در اين زمينه است و بازخوردهايي هم که گرفتم، مثبت بود.

بيشتر در بحث موسيقايي، اين نمايش با کار قبلي يعني «يتيم‌خانه فونيکس» تفاوت زيادي دارد. در فرم اجرايي و در نمايشنامه هم همينطور. معمولا کارهاي موزيکال داستاني يک خطي و ساده دارند اما «پيانيستولوژي» نمايشنامه‌اي نسبتا فلسفي است. داستان برمي‌گردد به رنسانس در قرون وسطي که به‌جاي انقلاب صنعتي دو نفر قرار است با اختراع زودرس پيانو يک انقلاب هنري را رقم بزنند. نمايشنامه تم ضدجنگ دارد و يکسري مباحث فلسفي هم در آن مطرح مي‌شود. متن بار معنايي زيادي دارد و موسيقي هم طبيعتا بايد با اين بار معنايي حرکت مي‌کرد و همه اينها اين نمايش را نسبت به کارهاي قبلي سخت‌تر مي‌کرد اما خوشبختانه با اجراي عمومي‌خوبي که در مشهد داشتيم و بازخوردهاي مثبتي که گرفتيم، نشان داد که اين تجربيات شدني است و مي‌شود در گونه‌هاي ديگر موزيکال هم کار کرد.

نيازي با اشاره به روند کار و پروسه زماني اين نمايش بيان کرد:بيشترين زماني که براي «پيانيستولوژي» صرف شد در مرحله نگارش متن بود. خيلي نمايشنامه سختي بود و اگر اغراق نباشد بايد بگويم حدود يک سال روي اين متن زمان گذاشتيم و درباره‌اش حرف زديم و کار کرديم. پروسه آهنگسازي حدود دو ماه طول کشيد و انتخاب بازيگر و تمرين‌ها هم حدود سه ماه زمان برد.

در مورد موسيقي شهر مشهد اغلب با مشکلاتي مواجه است و هنوز گاهي خبرهايي از لغو يک کنسرت يا ايجاد محدوديتي در آن به گوش مي‌رسد. هرچند مشهد در عرصه تئاتر يکي از مهم‌ترين شهرهاي کشور است. اما چون پاي موسيقي در نمايش موزيکال وسط است آيا مشکلي براي اجراي شما به وجود نياورند؟ براي اين پنج نمايش موزيکالي که روي صحنه برديد، حساسيتي نبوده؟

اوايل حساسيت روي کار ما خيلي زياد بود. اما به مرور و با کارهايي که انجام داديم و اتفاقاتي که نيفتاد و ديدند اتفاق خاصي نيفتاده، اعتماد به گروه ما در مشهد بالا رفت و خوشبختانه مشکلي براي اين نمايش نداشتيم. ما هم از اول با اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامي‌استان همکاري کرديم و سعي کرديم با يک تعامل دوطرفه مسائل را حل کنيم و بتوانيم اجراي خوبي در مشهد داشته باشيم.

وي درباره ساخت نمايشي با موسيقي موزيکال گفت:بله گروه ما تنها گروهي است که به صورت علمي‌نمايش موزيکال را دنبال مي‌کند. «آرايشگر» و «يتيم‌خانه فونيکس» که کارهاي حرفه‌اي‌تري هم بود در سطح کشوري ديده شدند. آرايشگر در جشنواره بين‌المللي تئاتر دانشگاهي ديده و برگزيده شد. يتيم‌خانه هم پارسال در جشنواره تئاتر فجر پرکانديدا و پرجايزه بود.

تئاتر مشهد خوشبختانه به مرور دارد تماشاگران خودش را پيدا مي‌کند و تبديل به يک شغل و حرفه براي هنرمندان مي‌شود. دغدغه هنرمندان به لحاظ مالي در اجراي عمومي‌خوب به تدريج برطرف مي‌شود. اما مشکل تئاتر مشهد بيشتر سخت‌افزاري است. امکانات و سالن در مشهد وجود ندارد و کارها مجبور به اجراي محدود هستند. باتوجه به اينکه تعداد گروه‌هاي زيادي در مشهد فعال‌اند و ساليانه شايد حداقل حدود ۶۰ نمايش در اين شهر توليد شود اما ما تماشاخانه‌هاي خوب و زيادي نداريم و اجراها بسيار محدود است. من فکر مي‌کنم بزرگترين مشکل تئاتر مشهد عدم وجود سالن براي اجرا و مکان تمرين است.

او در ادامه و در مقايسه سالن‌هاي خصوصي به مجموعه سالن‌هاي دولتي شهر عنوان کرد:الان سه سالن خصوصي «خورشيد»، «مستقل» و «شمايل» را در مشهد داريم اما هر سه سالن بلک‌باکس و کوچک هستند براي گروه بزرگي مثل ما کافي نيست. براي تمرين بايد جا اجاره کنيم و براي اجرا به مشکل مي‌خوريم و فکر مي‌کنم بزرگترين مشکل حال حاضر تئاتر مشهد سخت‌افزاري است. يکسري کارهايي که پروداکشن بالا و بزرگ دارند مثل کار گروه خود ما مفري براي اجرا ندارد. چراکه در مشهد فقط يک سالن قاب پهن داريم و اين مشکل خيلي بزرگي است. ترافيک کارها بالا است. نمايشي مثل «پيانيستولوژي» ۶ آذر روي صحنه رفت و فقط تا هشت دي توانستيم اجرا کنيم. آنهم کاري که برايش هزينه بالايي شده. البته استقبال زيادي هم از آن شد. ما در يک ماه ۹ هزار بيننده داشتيم و همچنان تماشاگران صف‌هاي گسترده تشکيل مي‌شد و بليتش سريع فروش مي‌رفت. درست است که ما در اين مدت ۱۶۰ ميليون تومان فروش داشتيم اما هزينه کار ما خيلي بالا بود و هنوز بايد اجرا مي‌رفت. اما به دليل ترافيک مجبور شديم بياييم پايين تا کار بعدي اجرا شود. درحالي‌که در تهران اينطور نيست. «اليورتوئيست» بيش از دو ماه روي صحنه مي‌ماند و خوب هم مي‌فروشد و اقتصاد گروهش هم تامين مي‌شود. اما در مشهد متاسفانه به دليل عدم وجود سالن خيلي از کارها شکست تجاري مي‌خورند.


مطالب پیشنهادی