ابهام در مدیریت بازار ارز




۷ام بهمن ۱۳۹۶ ماشین و خودرو

نحوه عرضه دلار ، انتقاد کارشناسان و نمایندگان مجلس را بر انگیخت

اگرچه تب خرید دلار به منظور سرمایه‌گذاری اکنون اندکی در بازار فروکش کرده است؛ این بار باز هم، مردم عادی با سرمایه‌های خرد، ضرر کردند و نتوانستند سرمایه‌گذاری سودآوری داشته باشند.

اگرچه تب خرید دلار به منظور سرمایه‌گذاری اندکی فروکش کرده است، اما هنوز هم حباب دلار تخلیه نشده و به نظر می‌رسد که باید چند روزی را زمان داشت تا بتوان قیمت را به حد منطقی خود رساند. بازار عرضه و تقاضای دلار، از دو روز گذشته و با اظهارنظرهای مداوم رئیس کل بانک مرکزی و مسئولان دولتی و مجلس، با کاهش تقاضا نسبت به اوج معاملات ارز در هفته‌های گذشته رسیده است. خلوتی چهارراه استانبول هم به خوبی این موضوع را تائید می‌کند.

در واقع، با ورود بانک مرکزی به تنظیم بازار ارز، بالاخره خط مشی بازار از سوی سیاستگذار ارزی کشور مشخص شد و البته اعلام پی در پی کاهش قیمت در روزهای آتی و مکفی بودن ذخایر ارزی کشور برای ورود به بازار، تا حدود زیادی اطمینان برای سودآوری سرمایه‌گذاری را از دلالان و سرمایه‌گذاران بی‌تجربه و خرد گرفته است که دلار طی روزهای آ ینده، باز هم گران می‌شود.

اکنون بسیاری از افرادی که در هفته‌های گذشته در بازار ارز سرمایه‌گذاری کلان کرده‌اند، تنها به رصد دورادور بازار بسنده کرده و روند تحولات را بررسی می‌کنند؛ به همین دلیل هم اکنون بازار ارز در هاله‌ای از ابهام فرو رفته تا بتواند در مورد آینده آن تصمیم بگیرد؛ البته این رویکرد کاملا در مورد سرمایه‌گذاران خرد برعکس است؛ یعنی درست همان افرادی که برای خرید ارز، به صورت هیجانی و به امید افزایش قیمت روانه بازار شده و سرمایه‌های خرد خود را در این راه وارد کرده‌اند؛ رفتاری کاملا متفاوت دارند.

به همین دلیل، آنها از ترس کاهش بیشتر قیمت که اتفاقا حتما هم رخ خواهد داد، وارد بازار شده و اقدام به فروش ارزهای خریداری شده خود می‌کنند؛ بنابراین طبیعی است که در روزهای آینده، این عملکرد به افزایش عرضه خریداران قبلی در بازار هم منجر شود؛ چراکه نااطمینانی از آینده قیمت، بسیاری از خریداران را نسبت به فروش ارزهای خریداری شده به عنوان سرمایه‌گذاری، ترغیب کرده و شرایط را به نحوی پیش می‌برد که روانه بازار شده و ارز را بفروشند؛ بنابراین باید انتظار داشت که به واسطه جو روانی و افزایش عرضه در بازار، قیمت کاهش یابد. بازار ارز همچنان بی سر و سامان است. بسیاری هم بر این باورند که این بازار اکنون هنوز هیجانی است و نمی توان خیلی هم اعداد و ارقامی را که در آن رد و بدل می‌شود، جدی گرفت. صبح به صبح عده‌ای کمی بالاتر از چهارراه استانبول در نقطه ای میدان مانند جمع می‌شوند تا بلکه در آشفته بازار ارز، به نان و نوایی برسند. 

گویا بازار ارز تنها منتظر یک جرقه بود؛ جرقه‌ای که قیمت را به یکباره بالا برد و فنر فشرده ارز  که دولت یازدهم و دوازدهم بارها وعده کرده بود نوسانش را مدیریت و قابل پیش بینی خواهد کرد چنان رها شده که کسی نمی داند تا کجا نوسان می‌کند و دامنه نوسانش چطور خواهد بود. همین اواخر بود که قیمت ۵ هزار تومانی برای یورو به یک موضوع جالب تبدیل شده بود و کسی تصورش را نمی‌کرد که قیمت تا مرز ۶۰۰۰ تومان هم پیش رود و هنوز هم کسی نمی‌داند آینده قیمت ارز در روزهای پیش رو چه خواهد بود.

داستان هر چه که باشد، باید دید که چه کسانی از بازار ارز منتفع می‌شوند و تا کجا می‌خواهند این بازی را ادامه دهند. به هرحال واقعیت آن است که بازار ارز نباید به این شکل پیش رود و این قیمت‌هایی که در آن دست به دست می‌شود، اصلا نرخ واقعی نیست. در این میان چندین سناریو مطرح است و افرادی نامشان در بازار ارز زبان به زبان می چرخد و گمانه‌زنی فعالان بازار ارز، از نقش آفرینی آنها در بالا رفتن قیمتها حکایت دارد.

واقعیت آن است که هنوز هم، بانک مرکزی و دولت، بزرگترین عرضه کنندگان ارز در بازار  ایران به شمار می‌روند و آنها هستند که می توانند بازار را کنترل کنند. صرافی‌هایی هم که در چارچوب کار می‌کنند و اندکی دلشان برای مردم می‌تپد، همین انتظار را دارند و می‌گویند اگرچه ممکن است که در کوتاه مدت، بالا رفتن نرخ دلار آنها را در کاسبی‌شان منتفع کند، اما به هرحال در درازمدت این هیجانات و آشفته‌بازار ارزی، روند کار سالم آنها را هم دچار مشکل کرده و  برگ برنده را بدست افرادی می‌دهد که دلال اصلی بازار هستند و سودشان در همین کاسبی‌هایی است که معمولا یک بار در سال برایشان فراهم می کنند.

در این میان، فعالان اقتصادی و کارشناسان بانکی بر این باورند که ذخایر بانک مرکزی کاملا کافی است و اکنون، وقت آن رسیده که طبق روال همه ایام سال، بخشی از آن وارد بازار شود و قیمت ها را کنترل نماید. این همان چیزی است که اکنون از بانک مرکزی انتظار می‌رود.

پویا جبل عاملی، کارشناس مسائل بانکی می‌گوید: وضعیت امروز کشور همانند دوران تحریم نیست و ایران درآمدهای دلاری خود را دارد، ضمن اینکه افزایش قیمت نفت را هم شاهد هستیم که این امر می تواند بر روی نرخ آتی ارز اثرگذار باشد، بنابراین بهترین راهکار آن است که شرایط را برای مردم توضیح داد؛ حتی اگر شرایط مناسب هم باشد، ولی مردم فکر کنند که اوضاع بازار ارز مساعد نیست، رفتار آنها اثر خود را در بازار خواهد داشت و به همین دلیل باید از هیجانات جلوگیری کرد.

اینها در شرایطی است که ولی‌الله سیف، رئیس‌کل بانک مرکزی اعلام کرده بود که ذخایر بانک مرکزی در حد بسیار مناسبی است و جای نگرانی از این بابت وجود ندارد؛ البته قیمت نفت افزایش پیدا کرده و درآمدهای ارزی نیز هم اکنون بالا رفته و در وضعیت مناسبی قرار دارد؛ بنابراین جای هیچ گونه نگرانی در بازار ارز وجود ندارد و قطعا طی روزهای آینده نرخ ارز کاهش خواهد یافت.

 دولت به عنوان عرضه کننده اصلی ارز در بازار داخلی، همواره و در تمام ایام سال از طریق عرضه ارز مداخله ای قیمت را کنترل می کند. اما اخیرا عرضه ارز مداخله ای به شدت کاهش یافته است و ارزی که عرضه شده، تنها در میان صرافی‌های مجاز تضامنی، توزیع شده است و برای هر صرافی، یک بار و در بسته‌های ۵۰ هزارتایی بوده است.

به گفته فعالان بازار ارز، معامله‌گران ارزی با جوسازی پیرامون شیوه عرضه بازارساز به سرعت قیمت دلار را از سطح ۴ هزار و ۵۰۰ تومان عبور دادند، امری که میزان هیجانات ارزی را بالاتر برد. تفسیر این دسته از معامله‌گران از شیوه عرضه آن بود که دولت خود تمایل به رشد قیمت دارد.

گران شدن ارز مشکل دولت را از لحاظ تأمین منابع حل می کند

رییس فراکسیون نمایندگان ولایی مجلس شورای اسلامی گفت:مطابق با افزایش قیمت ارز، می توان مولفه‌های دیگر اقتصادی را تغییر داد و حقوق کارکنان و یارانه های نقدی را افزایش داد.

حمیدرضا حاجی بابایی در گفت و گو با خانه ملت، درباره مسائل بازار ارز گفت:زمانی که در یک جامعه روی کالا یا ارزی، قیمت‌گذاری می‌شود حتما نرخ آن کالا یا ارز همان است که تعیین شده، اما اینکه آیا در حال حاضر نرخ ارز در کشور با واقعیات اقتصاد تطابق دارد یا خیر، نکته قابل تأملی است.

رییس فراکسیون نمایندگان ولایی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: گران شدن ارز تا حدودی مشکل دولت را از لحاظ تأمین منابع، حل می کند؛ حال دولت به تأمین این منابع مالی با استفاده از راهکار مذکور تمایل داشته باشد یا خیر موضوع دیگری است.

نماینده مردم همدان و راور در مجلس شورای اسلامی افزود: قیمت ارز گران شده و این موضوع به افزایش منابع دولت منجر می‌شود اما نکته مهم این است دولت می تواند مانع از این کار شود.

این نماینده مردم در مجلس دهم افزود:می توان مطابق با افزایش قیمت ارز، مولفه‌های دیگر اقتصادی را تغییر داد بطور مثال حقوق کارکنان و یارانه های نقدی را افزایش داد.

حاجی بابایی تصریح کرد:به هر میزان که قیمت ارز بالا رود، قیمت پول ملی کاهش می یابد به طور طبیعی کاهش ارزش پول ملی باعث می‌شود که قدرت خرید خانوارها ضعیف شود بنابراین نباید هزینه افزایش قیمت ارز، از جیب مردم پرداخت شود.

بانک مرکزی برای ارزان‌کردن دلار برنامه دارد

رئیس‌کل اسبق بانک مرکزی گفت: به‌نظر می‌رسد بانک مرکزی برنامه‌ای دارد که با مداخله در بازار ارز افزایش ناگهانی قیمت در چند روز اخیر را به شرایط قبل بازگرداند.

طهماسب مظاهری در رابطه با شرایط فعلی قیمت ارز اظهار داشت: شکل طبیعی مدیریت بازار ارز بر مبنای این است که ارز بر اساس عرضه و تقاضا و در نظامی تک‌نرخی عرضه شود.

رئیس کل اسبق بانک مرکزی با ذکر این مطلب افزود: دولت وظیفه دارد از نوسانات شدید کاهشی و افزایشی جلوگیری کند تا فعالان اقتصادی قادر به پیش‌بینی باشند و اقدام به خرید و فروش ارز نمایند.

مظاهری با اشاره به مدیریت بازار ارز در دولت‌های گذشته گفت: لازم نیست دولت به مردم نصیحت کند و طبیعتاً مردم به کسب‌وکاری اشتغال پیدا می‌کنند که ضمن حفظ سرمایه، متناسب با ذوق و ابتکار خود کسب سود نمایند.

این کارشناس مسائل پولی و بانکی ادامه داد: به‌نظر می‌رسد بانک مرکزی برنامه‌ای دارد که با مداخله در بازار ارز افزایش ناگهانی قیمت در چند روز اخیر را به شرایط قبل و نرخ تعادل بازگرداند و به مردم اعلام کرد که اگر می‌خواهند ارز را برای ذخیره دارایی بخرند، زیانی را متوجه خود می‌کنند.

مظاهری در عین حال به بانک مرکزی و دولت انتقاد کرد که چرا با حالتی انفعالی و تأخیر نسبت به این تحرکات وارد میدان شده است و افزود: آنتن‌های بانک مرکزی باید در بازار فعال باشد و به‌موقع اطلاعات را به بانک مرکزی ارائه دهد که قبل از نوسانات با تزریق ارز، جلوگیری از آن نماید.


مطالب پیشنهادی