آینده غبار آلودارزهای دیجیتالی




۸ام دی ۱۳۹۶ ماشین و خودرو

«شرروع»تبعات بی تفاوتی بانک مرکزی در قبال بازار بیت کوین را بررسی کرد

با جهش قیمت ارزهای دیجیتالی در سال ۲۰۱۷ و رشد حدود ۱۹۰۰ درصدی بیت کوین در این سال، توجه همگان به این ارزها جلب شد.


با جهش قیمت ارزهای دیجیتالی در سال ۲۰۱۷ و رشد حدود ۱۹۰۰ درصدی بیت کوین در این سال، توجه همگان به این ارزها جلب شد. علاوه بر رسانه ها و تحلیل‌گران اقتصادی، مردم نیز پیگیر اخبار این ارزها شدند و کم کم به تعداد افرادی که به سودای کسب سود بالا به سرمایه‌گذاری در این ارزها می پرداختند افزوده شد. در کشور ما نیز همچون بسیاری از کشورهای دیگر، برخی از مردم به سراغ خرید این ارزهای نوظهور رفتند.
هر چه قیمت ارزهای دیجیتالی بالاتر می رود، افراد بیشتری علاقمند به سرمایه‌گذاری در آنها می شوند. سود بیش از هزار درصد در زمان کمتر از یک سال چیزی نیست که بتوان به راحتی از کنار آن گذشت و آن را نادیده گرفت، لذا می‌توان به مردم حق داد که سرمایه های خود را به سمت این بازار ببرند. این در حالی است که برخی از کارشناسان داخلی و خارجی و نیز مقامات بانک مرکزی پیرامون سرمایه‌گذاری در ارزهای دیجیتالی هشدار داده اند و مردم را از ورود به این بازار بر حذر داشته اند.
سوالی که در اینجا پیش می آید آن است که چرا علی رغم سود سرشار این بازار و نیز روند صعودی آن مقامات بانک مرکزی و برخی کارشناسان، مردم را از ورود به بازار ارزهای دیجیتالی منع می‌کنند؟ شاید اگر دلیل این هشدارها مشخص شود، مردم به راحتی قانع شوند و به این هشدارها توجه کنند.
محمدهادی مهدویان  کارشناس اقتصاد بین الملل معتقد است : بیت کوین یک پول رمز پایه است و به اعتبار رمزپایگی و نیز برخورداری از امنیت چند لایه و بسیار بالا و نیز به میزان کنترل عرضه آن می تواند در دادوستد بین  اشخاص و نیز استفاده  برای امرسرمایه گذاری مالی مورد استفاده واقع شود.
توجه به این مطلب ضروری است که این پول رمزپایه،پولی نیست که توسط یک بانک مرکزی یا یک حاکمیت کشوری مورد حمایت قرار گرفته باشد و بنابراین ارزش برابری آن نسبت به پول های ملی و جهانی هر لحظه می تواند سقوط کند و برای بعضی از ساکنان حوزه های حقوقی خاص این افت ارزش می تواند سنگین باشد.ضمن آنکه دامنه و حاشیه تبدیل آن نسبت به پول های جهانروای دیگر نیز به مقدار عمده ای به میزان گردش آن در حوزه حقوقی آن پول بستگی خواهد داشت.
ارزش هر پولی در هر حوزه حقوقی به اعتماد عمومی یا پشتوانه پول بستگی دارد.چنانچه پول ملی کشوری از اعتماد عمومی مردم و فعالان اقتصادی برخوردار نباشد و توسط بانک مرکزی ناشر آن براساس قاعده و رویه مشخص مورد حمایت قرار نگیرد،آن پول عمدتا در حوزه مبادلاتی کشور ناشر پول مورد استفاده واقع می شود و از ایفای نقش در حوزه مبادلاتی خارج از حوزه حقوقی ناشر و ناظر و نیز از ظرفیت تقاضا و نگهداری به عنوان ذخیره ارزش بی بهره خواهد بود.
بیت کوین به عنوان یک پول دیجیتال از دو ویژگی عمده امنیت در قالب یک سیستم اینترنتی به شدت امن و نیز تعهد عرضه محدود برخوردار است و این دو ویژگی در مقابل سیل عظیم خریداران بالقوه در سطح جهان کفایت می کند که ارزش آن را طی مدت کوتاهی در اندازه های غیرقابل باور رشد دهد.
در ارتباط با امنیت بیت کوین باید گفت قرار گرفتن آن در بستر بلوک چین تحت اینترنت،اطلاعات بیت کوین را تحت امنیت کامل قرار می دهد و مخاطرات معمول شبکه اینترنتی نظیر نفوذ پذیری،نا امنی محتمل وتغییر و جابجایی اطلاعات را برای آن کاملا از بین می برد.
تعهد به عرضه محدود(ظاهرا درسطح ۲۱ میلیون قطعه) نیز ممکن است در شرایط فقدان بازارهای آتی و بروز نوسانات شدید ناشی از سیکل های اقتصادی،در برابری آن به ارزهای جاری جهانروا قابل اعتماد نباشد،اما ویژگی عمده این پول قراردادی خصوصی به میزان تقاضای بی نهایتی است که برای آن در نظر گرفته شده و وجود دارد و رمز افزایش برابری آن نیز در همین نکته است.
به نظر می‌رسد یکی از مهمترین دلایل این کارشناسان و مقامات این است که آینده ارزهای دیجیتالی به شدت مبهم و غبارآلود است. علیرغم روند صعودی یک سال اخیر و نیز پیش بینی های مثبت پیرامون آینده ارزهای دیجیتالی، بسیاری از کارشناسان و سرمایه گذاران به آینده این ارزها بدبین هستند. به طوری که بسیاری از اقتصاددانان مطرح و سرمایه گذاران بزرگ اعتقاد دارند که رشد قیمت بیت کوین حبابی است و دیر یا زود این حباب خواهد ترکید.
سعید مسگری  کارشناس اقتصادی در زمینه مخالفت اقتصاد دانان با بیت کوین به آمار روزنامه معتبر وال استریت ژورنال استناد کرد و گفت : اخیرا این نشریه در یک نظرسنجی، نظر تعدادی اقصاددان را پیرامون قیمت بیت کوین جویا شد، نتیجه به دست آمده همه را شگفت زده کرد؛ به طوری که حدود ۹۶ درصد اقتصاددانان معتقد بودند قیمت بیت کوین حبابی است.
وی افزود: بنابراین این احتمال وجود دارد که در آینده قیمت بیت کوین سقوط کند و کسانی که سرمایه خود را تبدیل به این ارز دیجیتالی کرده اند به شدت متضرر شوند. احتمالی که چندان هم غیرمعقول و غیرمنطقی نیست. البته حتی اگر این احتمال حدود پنجاه درصد هم باشد باید مورد توجه قرار گیرد و به راحتی سرمایه مردم وارد بازاری با این ریسک نشود.
وی با اشاره به غیر قانونی بودن ارزهای دیجیتال در کشور گفت :هنوز درباره این ارزها در کشور قانونی وجود ندارد و بانک مرکزی قرار است در آینده نزدیک ضوابط مرتبط با آن را اعلام کند. از آنجا که برخی از کشورها همچون چین این ارزها را ممنوع کرده اند، ممکن است در کشور ما نیز استفاده از ارزهای دیجیتالی و مبادله آنها ممنوع شود. در چنین حالتی قطعا محدودیت هایی برای دارندگان این ارزها ایجاد می شود و ممکن است در تبدیل این دارایی به ریال دچار مشکلاتی شوند.
مسگری افزود: هشدار مسئولین و کارشناسان می‌تواند این باشد که ارزهای دیجیتالی این توانایی را دارند که هر اقتصادی را دچار مشکل و اخلال کنند. از آنجا که ارزهای دیجیتالی قدرت دولت در نظارت و کنترل بازارها را کاهش می‌دهند و قابل کنترل و نظارت نیستند، می توانند در کارکردهای اقتصاد اخلال ایجاد کنند. این اخلال در اقتصادهایی همچون اقتصاد ایران که با مشکلاتی نیز مواجه است، می‌تواند شدیدتر باشد. از همین روست که برخی معتقدند همان اتفاقی که درباره موسسات مالی غیرمجاز افتاد و آثار سوئی بر نظام مالی کشور داشت، می تواند به نوع دیگری در بازار ارزهای دیجیتالی رخ دهد و مشکلات جدیدی را برای اقتصاد ایران ایجاد کند.
بی‌موضع بودن بدترین حالت ممکن است
امیر شکاری مدیر گروه بانکداری الکترونیک پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی گفت: تنها چند کشور از جمله ایران هنوز موضعی در قبال ارزهای مجازی اتخاذ نکرده‌اند که این، بدترین حالت ممکن است.
وی افزود: این ارز به عنوان ابزار پرداخت، ابزار پرداخت در وجه حامل و ابزاری برای سرمایه‌گذاری خود را معرفی کرده‌ است و این پدیده موجودی است با تلفیقی از پول، اوراق مشارکت، ابزار سرمایه‌گذاری و کالا.
برخی اقتصاددانان می‌گویند بیت کوین ابزاری برای فعالیت‌های بلک مارکت است و افراد با استفاده از آن می‌خواهند منشاء پول و معاملات مشخص نشود. اما اگر از منظر غرب و آمریکا نگاه کنیم، ایران هم مشمول همان بلک مارکت می‌شود، هر چند که ما این اتهام را قبول نداریم اما همین مساله موجب ایجاد محدودیت برای مبادلات مالی ایران با بسیاری از کشورها شده است، بنابراین می‌توانیم این تهدید را به فرصت تبدیل کرده و از ابزاری که سوئیفت، بانک جهانی و ابرقدرت‌ها آن را رصد نمی‌کنند، برای معاملات بین‌المللی استفاده کنیم.

شکاری  اضافه کرد: می‌توان با چند بانک چینی یا روسی وارد این فضای مبادلاتی شویم که در این صورت بخشی از نیازهای کشور با این روش تامین می‌شود. منظور این نیست که همه مبادلات را با ارزهای مجازی انجام دهیم، اما می‌توان بخشی از تجارت کشور و معاملات را به سمت استفاده از این ابزار هدایت کرد.
مدیر گروه بانکداری الکترونیک پژوهشکده پولی و بانکی اضافه کرد: تا وقتی به حوزه ارزهای مجازی ورود نکنیم، به مزایا و معایب آن پی نخواهیم برد. حداقل به صورت آزمایشی به این حوزه ورود می‌کردیم و کاربرد آن را می‌سنجیدیم. در طول چند سال اخیر بنده به هر همایش خارجی می‌روم، درباره مقوله ارزهای مجازی و فناوری پشتیبانی کننده آن بحث می‌شود.
وی در خصوص عملکرد کارگروه بررسی ارزهای مجازی در بانک مرکزی، گفت: کارگروهی در بانک مرکزی تشکیل شده و کار را جلو می‌برند اما بنده از جزئیات آ‌ن اطلاعی ندارم.
شکاری در پاسخ به این سوال که کدام کشورها موافق و کدام مخالف ارزهای مجازی هستند، گفت: اکثر کشورهای اروپایی و آمریکایی ارزهای مجازی را دنبال می‌کنند، اما دولت چین در ماه اخیر موضع منفی اتخاذ کرده است؛ در کشورهای سنگاپور، ژاپن، هنگ کنگ، استرالیا و کره جنوبی هم معامله با ارز مجازی آزاد است.
وی ادامه داد: البته در برخی کشورها مانند کره جنوبی ایجاد و یا تولید ارز مجازی توسط بخش خصوصی ممنوع شده است. در واقع اغلب کشورها موضع خود را نسبت به ارزهای مجازی اعلام کرده‌اند، اما کشورهای معدودی از جمله ایران هنوز هیچ موضعی نسبت به آن نگرفته‌اند و شرایط بدون موضع‌بودن، بدترین حالت است.
* راه‌های نظارت و رصد بین کوین و ارزهای مجازی قابل دستیابی است
وی در خصوص برخی نقدها نسبت به ارز مجازی مبنی بر عدم امکان رصد آن و احتمال بروز پولشویی در این فرایند، گفت: همه این موارد قابل کنترل است و فقط شرط کنترل آن شناخت از پدیده ارزهای مجازی است. اگر شناخت حاصل شود، همه این ارزها قابل کنترل و مدیریت است،‌ شناخت از این پدیده کمی زمان‌بر است.
شکاری ادامه داد: به همان شکل که معاملات ارزی در صرافی‌ها قابل نظارت و رصد است و برای این معاملات قوانین مشخصی تدوین شده است، برای بیت کوین هم می‌توان این چارچوب‌ها را تعیین کرد اما شرط آن شناخت پدیده بیت کوین و ارزهای مجازی است. در حال حاضر برخی کشورها ارزهای مجازی را پذیرفته‌اند و آنها در حال ایجاد چارچوب‌های مشخص نظارتی و کنترلی هستند چرا که می‌دانیم در آن کشورها مبارزه با پولشویی بسیار حائز اهمیت است.
بیت‎کوین در ایران قابل استفاده نیست
با این وجود غلامحسین دوانی عضو شورای عالی انجمن حسابداران خبره ایران گفت: بعید می دانم که بیت کوین در ایران قابل استفاده باشد،زیرا فردی که بیت کوین می‌خرد معلوم نیست که کجا می تواند آن را نقد کند. بیت کوین پدیده مجازی است که نمی تواند جایگزین پول شود، زیرا ارزش پول مانند بیت کوین تغییر نمی کند.
دوانی اظهار داشت: نظر من این است که بیت کوین در قالب ابزارهای مالی قابل تعریف است که به نظر می رسد با توجه به شواهد، طراحان این پول قصد دارند مبادلات مشکوک جهانی را از این طریق انجام دهند. زیرا به دلیل عدم نظارت بر این پول عملا پول شویی و فرار مالیاتی در قالب مبادلات بیت کوین صورت خواهد گرفت.
بیت‌کوین هیچ ارزشی ندارد
تحلیلگران بانک معروف آمریکایی، مورگان استنلی، گفتند اگر بیت کوین به عنوان رقیب ارزهای اصلی جهان شناخته نشود، ارزش آن به معنای واقعی کلمه، هیچ، خواهد بود.
این کارشناسان به این نکته اشاره کردند که اگر کسی این فناوری را به عنوان وسیله ای برای پرداخت نپذیرد، در آن صورت ارزش بیت کوین هیچ خواهد بود؛ از سوی دیگر به دلیل اینکه نرخ بهره مرتبط با بیت کوین وجود ندارد، این ارز رمزنگار شبیه به ارز نیست. در عین حال ، بیت کوین شباهتی هم به طلا ندارد و هیچ کاربرد ذاتی مانند طلا ندارد و خیلی کم می توان آن را با ابزارهای مالی سنتی مقایسه کرد.
ارزهای دیجیتالی باید مختص حرفه‌ای‌ها باشد
این در حالی است که وزیر دارایی روسیه می گوید : ارزهای دیجیتالی باید توسط سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و نه مردم عادی مبادله شوند.
مقامات روسی در اکتبر موافقت کردند بازار ارز دیجیتالی را ساماندهی کنند و تا پایان سال مقررات آن را مشخص کنند.
بنابراین مردم بدون دانش و آگاهی کافی نباید وارد بازار بیت‌کوین شوند و باید به هشدارهای مسئولین توجه کنند. ورود هیجانی به بازار ارزهای دیجیتالی می تواند سرمایه یک عمر تلاش آنها را در معرض خطر قرار دهد و مشکلاتی را نیز برای اقتصاد کشور ایجاد کند.


مطالب پیشنهادی